czwartek, 12 lutego 2026

KULTURA WSI W SZTUCE MEDALIERSKIEJ

 Szanowni Państwo  w dniu 2 lutego przedstawiłem w siedzibie  Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego w Warszawie prezentację pt. KULTURA WSI W SZTUCE MEDALIERSKIEJ.  Prezentacja zostanie umieszczona na stronie internetowej Warszawskiego Oddziału PTN w zakładce "Prezentacje".  Zachęcam do zwiedzenia tej strony. Znajdziecie tam Państwo wiele interesujących informacji.

Wykład dr Hieronima Czerwieńca

Kultura wsi w sztuce medalierskiej

 Streszczenie:

 

Kultura wsi jest istotną częścią dziedzictwa naszego narodu. Obejmuje takie przejawy życia wsi jak muzyka ludowa, taniec, stroje, sztuka rękodzieła, obrzędy, zwyczaje, przedmioty życia codziennego, architektura, poezja ludowa. Obiekty architektury, przedmioty i niematerialne dobra związane z życiem wsi gromadzą muzea i skanseny. Pomagają one zachować, badać i promować dobra tej kultury. Jedną z form promocji i upamiętniania kultury wsi są dzieła sztuki medalierskiej. Spośród licznych medali swojej kolekcji, dotyczących tej tematyki, autor wybrał egzemplarze o dużych walorach artystycznych. Stworzyli je znani polscy artyści, tacy jak: Rajmund Gruszczyński, Krystyna Jarnuszkiewicz, Edward Gorol, Stanisława Wątróbska, Zygmunt Wujek, Zygmunt Kaczor, Ewa Olszewska-Borys, Irena Molin-Sowa, Tadeusz Tchórzewski, Józef Opala oraz kilku innych mniej znanych artystów. Wybrane medale są wizytówkami bardziej znanych zespołów pieśni i tańca ludowego, przeglądów i festiwali, świąt plonów, rzemiosła, muzeów etnograficznych i budownictwa wiejskiego. Obok nich przedstawiono także medale z wizerunkami badaczy i działaczy kultury, ludzi pióra i poetów ludowych. Medalami upamiętnieni zostali Jędrzej Cierniak, Stanisław Czernik, Stanisław Piętak, Stanisław Buczyński, Jan Pocek, Paulina Hołyszowa. Wśród nich poczesne miejsce w prezentowaniu dziedzictwa kulturowego wsi zajmuje Oskar Kolberg wielki badacz, etnograf, dokumentalista i popularyzator kultury ludu polskiego.








czwartek, 22 stycznia 2026

Skanseny i muzea etnograficzne. Open-air and ethnographic museums

 

MUZEUM ETNOGRAFICZNE – WARSZAWA



Av.: Jezus frasobliwy. Po jego stronach stożkowate drzewka na których siedzą ptaszki. Przy krawędzi napis: MVZEVM ETNOGRAFICZNE • 1988• WARSZAWA • 1933•.

Rv.: poziomy napis: AŻEBY / ZROZVMIEĆ KVLTVRĘ / LVDV NASZEGO / MVSIMY POZNAĆ / KVLTVRĘ / LVDÓW CAŁEGO  / ŚWIATA/ , poniżej inicjały ”EF”. Nie sygnowany medalier nieznany. Ø97 mm. Mosiądz. Lany. Cytat na medalu prawdopodobnie autorstwa Eugeniusza Frankowskiego dyrektora Muzeum w latach 1921-1939.

MUZEUM OSKARA KOLBERGA W  PRZYSUSZE



Av.: Popiersie O. Kolberga ¾ w prawo. Przy krawędzi napis: MUZEUM IM. OSKARA KOLBERGA W PRZYSUSZE. Rv.: Para w ludowych strojach. Mężczyzna ze skrzypcami  i smykiem w ręku. U dołu poziomy napis: PIEŚN UDZIE CAŁO.  Niesygnowany. Medalier: Z. Kaczor. Emitent: Muzeum Instrumentów Muzycznych, Szydłowiec.  1990 r.

 SKANSEN W SWARZĘDZU



Av.: Na dole napis: SKANSEN W SWARZĘDZU. Nad nim pszczoła zbierająca miód. Niesygnowany. Medalier nieznany. Kształt: sześciokąt zaokrąglony. Jednostronny. Wymiary:85 mm x97 mm. Jednostronny.

MUZEUM BUDOWNICTWA LUDOWEGO W SANOKU

Av.: Węgieł wiejskiej chaty. Na fragmentach bali ściennych napis: MUZEUM / BUDOW/NICTWA / LUDO / WEGO / W SANOKU. Po prawej stronie wyciosany w balu fragment rzeźby.
Rv.: Od lewej: drewniana dzwonnica, wiatrak, chałupa, niżej poziomo pas plecionego płotu, w dole: ul i studnia. Pomiędzy nimi napis: PARK / ETNOGRA / FICZNY. Sygnowany – spleciony monogram EG. Projektował i wykonał: Edward Gorol. Ø 70 mm. Tombak patynowany

 

MUZEUM POMORZA ŚRODKOWEGO /  MUZEUM WSI SŁOWIŃSKIEJ


Av.: Brama miejska, śpichlerz i zabytkowe budynki. U góry przy krawędzi napis: MUZEUM POMORZA ŚRODKOWEGO SŁUPSK. U dołu poziomo daty: 1948·1998.
Rv.: Chaty oraz logo  muzeum. Z prawej strony przy  krawędzi napis: MUZEUM WSI SŁOWIŃSKIEJ W KLUKACH. U dołu poziomo daty: 1963 · 1998.
Sygnowany na A.: monogram OE. Medalier: Ewa Olszewska- Borys.  Ø 70 mm. Tombak srebrzony i oksydowany.

   

Av.: Przez bramę wejściową widoczny zabytkowy budynek wiejski. U góry przy krawędzi napis: GÓRNOŚLĄSKI PARK ETNOGRAFICZNY W CHORZOWIE. Na dole daty: 1975-1995.

Rv.: Budynki zabudowy wiejskiej z wiatrakiem po środku. U dołu napis; SKANSEN.

Sygnowany na „R”- OP/645. Medalier: Józef Stasiński. Medal o kształcie kopulastym. Rozmiar: 129 x 122 mm. Mosiądz. Lany.