Wieś i rolnictwo było i nadal jest wdzięcznym tematem artystów w tym również rzeźbiarzy i medalierów. Wizytującym moją stronę chciałbym zaprezentować medale poświęcone tej tematyce autorstwa wybitnych medalierów polskich i zagranicznych.
Większość twórców i medali, które zaprezentuję wybrałem z posiadanej przeze mnie kolekcji medali rolniczych. Istniejące w tej dziedzinie medale były dziełami licznych artystów podejmowanymi rzadziej, jako temat główny, zwykle jednak, jako marginesowy ich twórczości. Zaprezentowane zostaną medale wykonane od pierwszej połowy XIX w. do czasów współczesnych.
Największą grupę stanowią medale tworzone, jako pamiątki z wystaw rolniczych albo, jako nagrodowe dla wyróżnionych wystawców. Pozostałe to medale dotyczące jubileuszy, towarzystw rolniczych i portretów ludzi zasłużonych dla rolnictwa. Masowe przeznaczenie tych medali nie zawsze sprzyjało utrzymaniu ich wysokiego poziomu artystycznego. Jednym z wymagań zleceniodawców był niski koszt ich wytworzenia, co zwykle nie pozwalało na skorzystanie z usług czołowych artystów. Charakter medalu i wskazania zleceniodawców ograniczały często inwencję twórczą artysty. Pomimo to, wśród tych medali można zobaczyć dzieła na bardzo wysokim poziomie artystycznym, wykonanych w renomowanych pracowniach medalierskich przez wybitnych artystów.
Pod względem treści w medalach poświęconych rolnictwu posługiwano się różnymi formami i sposobami opisów, często w kartuszach i artystycznych obramowaniach. W wielu odwoływano się do postaci mitologicznych występujących z akcesoriami wskazującymi na ich związek z rolnictwem np. bogini Ceres z rogiem obfitości. Powszechną formą wykazanie związku medalu z rolnictwem jest przedstawienie podstawowych narzędzi rolniczych (kosy, grabi, pługa) i zwierząt gospodarskich ukazywanych pojedynczo lub w grupie. Częstym obrazem jest ukazywanie rolników podczas wykonywania pracy. Dość powszechnie uwidaczniany jest oracz, oraz siewca siejący ziarno z płachty. Na wielu medalach rolnik pracujący w polu lub zwierzęta gospodarskie uwidocznieni są na tle pejzażu wiejskiego (chaty, drzewa, pole, kopy zboża). Niektóre medale obok merytorycznych treści medalu na awersie, przedstawiają na rewersie portrety ludzi związanych z wystawą lub jej patronujących
Funkcjonowanie rolnictwa polskiego pod zaborami: pruskim, rosyjskim i austriackim spowodowały, że medale tworzone były w zakładach medalierskich w Berlinie, Norymberdze, Wiedniu, Lwowie, Warszawie i Moskwie.
Przegląd zaczniemy od berlińskiego medaliera Gotrfrieda Bernharda Loosa (1773-1843). Jego pracownia medalierska prowadzona była w Berlinie przez Ludwiga Ostermanna. Medale sygnowane przez tę pracownię wykonywało wielu artystów m.in. Christoph Carl Pfeuffer, Fridrich Wilchelm Kullrich, Johann Karl Fisher, Waldemar Uhlmann, Emil Schilling i inni. Medalierzy tej pracowni wykonali wiele medali związanych z rolnictwem niemieckim w tym również dotyczących ziem zaboru pruskiego i terenów leżących w obecnych granicach Polski. Wymienić tu można medale sygnowane firmą „Loos” dotyczące wystaw: w Poznaniu, Szamotułach, Bydgoszczy, Królikowie, Gdańsku, Szczecinie, Koszalinie, Drawsku, Świdwinie, Brzegu, Świdnicy, Lubaniu, Gliwicach, Zgorzelcu.
FÜR LANDWIRTSCHAFTLICHE LEISTUNGEN –Za zasługi w rolnictwie
Projekt awersu wykonał berliński medalier Emil Schilling (czynny w latach 1844-1877 zmarł -1877), rewers A. Kerwina. Medal wybity w pracowni B. Loosa Medal ustanowiony, jako nagroda państwowa 2 maja 1845 r. przez króla Fryderyka Wilhelma. Ø 41,6 Mm. Znane są warianty medalu wybijanego w srebrze i brązie.
TOWARZYSTWO ROLNICZE POWIATÓW PLESZEWSKIEGO I ODOLANOWSKIEGO
